boos kijkende jongen

Ideale situatie

Stel, je hebt een kind in je therapiekamer. Een kind dat zegt: 'Ik wil minder ruzie hebben.' Of: 'Ik wil me beter kunnen concentreren. En ik zou daar zelf wel iets aan willen veranderen.' Klinkt als een ideale situatie. Maar echt, het gebeurt! Hoe pak je dat aan? Een plan in vijf stappen.

Stap 1: wat is het gewenste gedrag?

Maak heel concreet welk gedrag moet veranderen en bepaal het gewenste gedrag. Klinkt makkelijk, maar is best moeilijk! Want het is toch duidelijk dat je minder vaak boos wil zijn? Maar wat is boos zijn eigenlijk? Is dat iemand schoppen of slaan, haren trekken, gillen? Hoe extremer je voorbeelden, hoe groter de kans dat een kind iets hoort dat hij of zij herkent. En dat het een beetje vrolijker wordt. ‘Nee, zoiets zal ik nooit doen!’ Of een kind voelt zich juist begrepen. ‘Het is niet zo raar dat ik soms zo doe. Zijn er echt meer kinderen die zo boos kunnen worden?’

Stap 2: wat ga je dan doen?

Wat wil je voor het gedrag in de plaats? Wat wil je doen in plaats van boos worden? Rustig blijven? Weglopen? Maar wat nu als iemand echt heel vervelend doet? Wat ga je doen in plaats van slordig werken? Waarschijnlijk zoiets als rustig de vraag lezen en het antwoord controleren voordat je het werk inlevert. Je visualiseert met het kind hoe die situatie eruitziet en wat hij/zij precies doet. Laat maar eens zien hoe dat gaat!

Stap 3: wanneer lukt het al?

Vraag of er momenten zijn waarop het nieuwe gedrag al een beetje lukt. Dat het thuis wel gezellig is. Of dat je wel je aandacht bij de les kon houden. Hoe kwam dat? Wat was er toen anders? Kinderen hebben creatieve oplossingen en ideeën over wat kan helpen. Ga daarin mee! Het gaat erom dat het kind vertrouwen heeft in de oplossing en zelf gelooft dat het zou kunnen helpen. Zo verzon een kind bij mij ooit de ‘rustig wordt-man'. Dit was een ontzettend gespierde superman die kon helpen om lekker in slaap te vallen. Zijn tekening bevatte spierballen tot het plafond en enorme kolenschoppen die alles konden vermorzelen. Voor mij was het compleet onduidelijk hoe deze meneer, die vol testosteron zat, zou kunnen helpen om rustig in je bed te blijven liggen. Maar voor hem was het simpel. ‘Rustig wordt-man’ kon alles, dus die kon hem ook helpen te gaan slapen.  

Stap 4: kleine stapjes

Wat is de kleinst mogelijke stap om te gaan oefenen? Dus niet: de hele rekenles rustig werken, maar: bij vijf sommen de vraag goed lezen en je antwoord controleren. Daarbij is vaak een beetje hulp nodig. Kinderen, maar ook volwassenen, hanteren het liefst het motto ‘grote halen, snel thuis’. De verleiding is groot om enorme doelen te bedenken. Logisch, want dat levert natuurlijk veel meer op dan een minidoeltje. Maar dat is precies de reden waarom gedrag vaak niet verandert. Doelen worden vaak zo groot dat het veel te moeilijk is om je eraan te houden. Hoe kleiner het doel, hoe beter!

Stap 5: belonen

Tenslotte de laatste stap voordat het kind gaat oefenen. Nu zijn de ouders of de leerkracht aan de beurt. Hoe gaan zij het kind helpen zich aan het doel te houden en het vol te houden? Met een groot compliment, een klusje voor de juf doen of een knipoog van de meester? Geef de beloning direct als het gelukt is, dat werkt het beste.

Oefenen

Dan is het eindelijk oefentijd. Het kind gaat aan de slag. Als hij of zij terugkomt, ga je bespreken wat er goed gegaan is. En of het plan goed werkt. Misschien moet het plan een beetje bijgesteld worden. Of is meer geduld nodig. Rome is tenslotte ook niet in één dag gebouwd. Elke dag opnieuw moet er geoefend worden en het lukt vast niet elke dag. Wees de trouwste supporter van het kind en leer hem/haar dat je elke dag opnieuw kunt beginnen!

Jouw ervaringen

Wat zijn jouw ervaringen met het veranderen van gedrag? Hoe heb jij iemand geholpen om zich anders te gedragen? Laat het hieronder weten in een reactie.

name authore here

Geerte Vijverberg

Ik hou ervan als het lekker duidelijk is. Simpel als het kan, zodat je denkt: dat klinkt logisch! Daarom ben ik ook cognitief gedragstherapeut. Ik vind het leuk met ouders en kinderen te zoeken naar oplossingen die voor...

    7 artikelen

    Gerelateerde blogs

    Gedrag veranderen: hartstikke lastig!

    Reacties (0)

    name authore here
    `

    E-mailadressen worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie over het gebruik van jouw gegevens.

    Cookies: Deze website maakt gebruik van cookies: Accepteren Weigeren