baby's bij potje

Normale ontwikkeling

Zoals bij alles helpt het als je weet wanneer iets normaal is. Wat is eigenlijk de normale ontwikkeling van zindelijkheid? Zindelijk worden is een combinatie van biologische rijping (lichamelijk eraan toe zijn) en aanleren door de omgeving. Dat houdt in dat je let op signalen van het kind dat het wil plassen en het dan op het potje zet. Vanaf 1,5 jaar zie je dat kinderen interesse tonen in de wc en alles wat daarbij hoort. Ze willen met je mee naar het toilet, op het potje zitten of samen boekjes lezen over het potje (tip: Waar is mijn potje van Tony Ross!). De meeste kinderen worden vervolgens relatief spontaan zindelijk tussen hun 2e en 4e jaar. Zonder dat je als ouder buitensporig veel moeite hoeft te doen. Je koopt een potje en een toiletbrilverkleiner, je laat het kind oefenen zonder luier en af en toe op de wc zitten. Misschien plak je een keertje stickers of beloof je een cadeautje als het op de wc plast. Maar veel meer is meestal niet nodig.  

Cijfers

Uit onderzoek dat beschreven wordt in de JGZ-richtlijn voor zindelijkheid blijkt dat:

  • de meeste kinderen overdag droog zijn rond hun 3e jaar.
  • circa 85% van de kinderen van 5 jaar ’s nachts droog blijft.
  • broekplassen voorkomt bij circa 7% van de 4-7 jarigen.
  • bedplassen veel vaker voorkomt; bij 7-jarige jongens nog 13-19%.
  • bij adolescenten 2% nog regelmatig ’s nachts een nat bed heeft.
  • broekplassen vaker lijkt voor te komen bij meisjes, bedplassen vaker bij jongens.
  • de meeste kinderen tussen hun 2e en 3e zindelijk worden voor ontlasting.
  • bij de vierjarigen 1.5-2.8% van kinderen last heeft van broekpoepen. Vaak is dit het gevolg van ernstige obstipatie. Jongetjes hebben hier meer last van dan meisjes.

Klinische ervaring

Mijn eigen ervaring, totaal niet wetenschappelijk onderbouwd, is dat de broekpoepers vaak wat perfectionistische, angstige jongetjes zijn die liever geen foutjes maken. De broekplassers zijn juist vaker stuiterballen die niets willen missen en die niet de tijd en rust nemen om naar de wc te gaan. Bij bedplassers zie ik vaak kinderen die overvraagd worden gedurende de dag. Bijvoorbeeld omdat school te lastig is of omdat een kind snel overprikkeld raakt.

Baby's bij potje

Stoornis of niet

Wanneer is het nu echt een stoornis? Volgens de DSM-5 spreken we pas van enuresis (broekplassen en/of bedplassen) als het kind minimaal vijf jaar is of een vergelijkbaar ontwikkelingsniveau heeft. Er moeten dan minimaal twee ongelukjes per week zijn, gedurende minstens drie aaneengesloten maanden. Bij encopresis (broekpoepen) is er sprake van minimaal één ongelukje per maand, gedurende minstens drie maanden achter elkaar. Het kind moet dan minimaal vier jaar zijn.

Afwijkende ontwikkeling

Als je kind níet automatisch pogingen doet om zindelijk te worden of zelfs een sterke aversie ontwikkelt tegen de wc, moet je als ouders een goed plan hebben, dat consequent volhouden en er ook nog een beetje rustig onder blijven. In de praktijk ga je natuurlijk dingen uitproberen, waardoor de zindelijkheidstraining al snel wat rommeliger wordt en stressvol voor ouder en kind. Want reken maar dat een kind van vijf dat steeds in zijn broek plast of poept vervelend is voor ouders! Ten eerste is het hartstikke vies. Ten tweede levert het heel veel was (en dus werk) op. En ten derde krijgen ouders zorgen. Want misschien gaat hun kind wel gepest worden of willen andere kinderen niet meer met hem spelen. Of mag een kind niet meer naar school omdat de juf geen vieze broeken verschoont. Lastig om daar relaxt onder te blijven dus! Een beetje ondersteuning door hulpverleners verdienen ze dus wel!

Suggesties?

Heb jij nog goede tips voor hulpverleners of ouders? Laat ze hieronder in een reactie weten. In mijn volgende blog geef ik meer algemene adviezen die je kunt geven aan ouders over zindelijkheidstraining.

name authore here

Geerte Vijverberg

Ik hou ervan als het lekker duidelijk is. Simpel als het kan, zodat je denkt: dat klinkt logisch! Daarom ben ik ook cognitief gedragstherapeut. Ik vind het leuk met ouders en kinderen te zoeken naar oplossingen die voor...

    7 artikelen

    Reacties (0)

    name authore here
    `

    E-mailadressen worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie over het gebruik van jouw gegevens.

    Cookies: Deze website maakt gebruik van cookies: Accepteren Weigeren