Jongen aan zijn bureau in de klas

Perceptie docenten

De psycholoog, onderwijskundige en bedrijfskundige concludeerde dat op basis van een onderzoek naar de perceptie van docenten ten opzichte van het gedrag van leerlingen en de mate waarin docenten die perceptie kunnen aanpassen. De reden waarom Wienen zich richt op docenten is omdat docenten een belangrijke rol spelen in de implementatie van een meer inclusief onderwijs. Hun houding ten opzichte van inclusief onderwijs bepaalt de mate waarin deze vorm gestalte krijgt. En meer inzicht in de perceptie van docenten resulteert uiteindelijk in tools die docenten kunnen gebruiken om inclusief onderwijs in te vullen en niet om leerlingen te classificeren in diverse diagnoses. Het probeert immers een overgang te bewerkstelligen van ‘Welke diagnose heeft dit kind?’ naar ‘Wat heeft dit kind nodig?’.

Jongens-meisjesverhouding

Wienen stelt dat docenten bij meisjes meer pro-sociaal gedrag, minder gedragsproblemen, minder hyperactiviteit en minder problemen met medeleerlingen opmerken dan bij jongens. Vertaal je dit resultaat naar het klaslokaal dan zien docenten klassen met veel meisjes meer pro-sociaal gedrag vertonen dan in klassen met veel jongens. Andersom merken ze op dat klassen met veel jongens dus meer afwijkend gedrag vertonen dan klassen met veel meisjes. De manier waarop de perceptie van docenten werkt is dat hoe meer kinderen als storend worden ervaren, hoe negatiever de docent gaat staan tegenover het gedrag van de andere leerlingen in een klas. Wienen geeft dan ook het advies om bewust te zijn van het effect van de jongens-meidenverdeling op een diagnosebepaling en diezelfde klassikale context mee te wegen in diagnosetrajecten.

Ambivalente houding

Hij zegt bovendien dat docenten grotendeels ambivalent staan tegenover de classificatie van ADHD. Ze wijzen classificatie dus niet af vanwege kritiek op het concept of vanwege haar geringe nut in de dagelijkse schoolpraktijk. Maar ze geven aan naast risico’s en nadelen ook voordelen van ADHD-classificatie te herkennen als het leidt tot een gerichte aanpak. Het zorgt voor ontschuldiging van leerling, leraar en ouder en het vormt een nieuw startpunt in de samenwerking tussen ouders en leraren. Ook tegenover medicijngebruik bij ADHD staan docenten behoorlijk ambivalent: ze hebben er verschillende ervaringen mee en constateren vooral positieve effecten van medicijngebruik. Omdat die ervaringen persoonlijk zijn en niet wetenschappelijk of professioneel, is het volgens Wienen belangrijk dat docenten geïnformeerd worden met expliciete, betrouwbare, up-to-date informatie over voordelen en nadelen van ADHD-medicinatie en niet-medicinale reacties. Zodat docenten onderbouwd en pedagogische kunnen oordelen.

Adviezen

Naar aanleiding van deze resultaten geeft Wienen aan dat in ieder geval de context van de leerling in het vervolg zorgvuldig geanalyseerd moet worden. Mogelijk is iets uit de context de oorzaak voor afwijkend gedrag of kan iets uit de context het afwijkende gedrag oplossen. Meer aandacht moet daarnaast komen voor de interacties en de rol van de docent als leerlingen opvallend gedrag vertonen. Een ADHD-classificatie kan namelijk voortkomen uit een negatieve spiraal in de klas waarbij de docent het gedrag van kinderen meer en meer gaat zien als problematisch. Als laatste kan het helpen om docenten ruimte en tijd te geven voor training en coaching. Om zo bijvoorbeeld het gat tussen theorie en praktijk te dichten wat betreft visie op ADHD-medicinatie.

Jouw ervaring

Bert Wienen bewijst in zijn onderzoek weliswaar dat de klassikale context van belang is bij diagnostisering, maar waarschijnlijk heb jij daar als jeugdhulpverlener of docent ook ervaring mee. Deel deze ervaring vooral in een reactie onder deze blog.

name authore here

Nelleke Bogaard

RMA-student Nederlandse literatuur en cultuur met een onderwijsbevoegdheid voor het schoolvak Nederlands. Schrijft voor bijMEES over ontwikkelingen in jeugdzorg-en onderwijsland.

15 artikelen

Reacties (0)

name authore here
`

E-mailadressen worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie over het gebruik van jouw gegevens.