Game-based learning in de praktijk

Van onderwijs naar jeugdhulp

Voordat ik met de tips van start ga, wil ik benadrukken dat de stap van onderwijs naar jeugdhulp vrij gemakkelijk te maken is als het gaat om game-based learning. Een spel of een game dient in beide sectoren immers als hulpmiddel om een kind iets te leren. Denk bijvoorbeeld aan iets concreets als woordjes via het digitale spel TaalExtra, maar ook aan iets abstracts als het omvormen van negatieve, niet-helpende gedachten via het analoge spel Ik denk me sterk. Daarnaast kun je een spel in het onderwijs én in de jeugdzorg zowel individueel als in groepsverband uit laten voeren. Sommige kinderen gedijen namelijk bij individuele training/begeleiding en anderen bij groepssessies en of -lessen. EmotiBlocks is in dit opzicht een multifunctioneel spel. Je kunt het gebruiken voor één of meerdere kinderen om zijn/hun emoties te herkennen, te onderscheiden en te vergelijken.

De drie tips

1. Kies een spel dat past bij het kind.

Waar het in het onderwijs meestal niet veel kwaad kan als een spel niet voor ieder kind evengoed werkt, is er in de jeugdhulp veel meer zorgvuldigheid geboden bij het kiezen van een spel. Je moet allereerst onderscheid maken tussen spellen die kinderen helpen bij de schoolvakken (onder andere te vinden via Squla) en spellen die kinderen ondersteunen bij hun sociaal-emotionele ontwikkeling (onder andere te vinden via Semmie). Verder zijn in ieder geval de volgende factoren van belang: leeftijd (Is een kind drie of vijftien?), belevingswereld (Gaat het om een rijkeluiskindje of iemand uit een achterstandswijk?), niveau (Zit het kind op het vmbo of op het vwo?), geletterdheid (Is het kind talig sterk of juist niet?) en manier van leren (Is het een beelddenker of woorddenker?). Kortom, denk goed na over welk spel je waarom aan een bepaald kind voorschotelt in zijn of haar behandeltraject.

2. Geef een duidelijke instructie voorafgaand aan het spel.

Naast een bewuste keuze voor een spel, is een goede invulling van de instructie bij het spel van groot belang. Dit aangezien je een kind of een groep in principe zelfstandig aan de slag wilt laten met een spel. Daarbij geldt dat je in de jeugdhulp meer dan in het onderwijs te maken hebt met kinderen die gebaat zijn bij structuur. Natuurlijk geeft een spelhandleiding soms al enige aanwijzingen om die instructie vorm te geven. Maar aan de hand van het model directe instructie dat ik vanuit het onderwijs ken, kun je die aanwijzingen concretiseren tot een werkbare instructie. In het model staan de volgende zes vragen centraal:

  • Wat? Wat moet je doen? – Bijvoorbeeld: je beantwoordt de vragen op de kaartjes.
  • Hoe? Hoe moet je dit aanpakken? - Bijvoorbeeld: je leest de vraag, geeft het antwoord op die vraag en draait de kaart om. De volgende vragen beantwoord je op dezelfde manier totdat de kaartjes op zijn.
  • Hulp? Kan je hulp krijgen en zo ja, van wie? Bijvoorbeeld: ja, van je begeleider en/of medegroepslid.
  • Tijd? Hoeveel tijd krijg je? Bijvoorbeeld: 10 minuten.
  • Uitkomst? Wat doe je met de uitkomst? Bijvoorbeeld: je praat samen met je begeleider na over de antwoorden. Zij geeft daarbij aan wat al heel goed gaat en waar je nog aan moet werken.
  • Klaar? Wat doe je als je klaar bent? Bijvoorbeeld: je zegt tegen je begeleider dat je klaar bent en zij vertelt je wat je moet doen.

3. Richt je tijdens het spel op de leeropbrengst, niet op de winst.

Zoals je bij de instructie enorm kunt sturen hoe een kind het spel moet doen, kan dat ook bij de begeleiding tijdens het spel. Van nature ziet een kind een spel namelijk al snel als een wedstrijd. Kinderen vergelijken hun snelheid of manier van spelen met dat van een ander, ook als ze in hun eentje zijn. Die focus op winst kun je compenseren door steeds de leeropbrengst te benoemen oftewel datgene dat het spel oplevert. En door het tijdsonderdeel uit de instructie los te laten. Op die manier krijgt het kind ruimte in zijn hoofd om het spel in alle rust en op zijn eigen tempo uit te voeren.

Vragen, tips of suggesties?

Bovenstaande drie tips helpen jou als jeugdzorgmedewerker hopelijk om game-based learning te verweven in de behandelingen. Mocht je nog vragen hebben over de tips, stel ze gerust onder deze blog. In de reacties kun je ook eigen tips voor het integreren van game-based learning achterlaten. Of suggesties geven voor vervolgblogs rondom dit thema. Overigens zou ik je zeker ook adviseren de bij MEES-blogs te lezen over het gebruik van diverse spellen: spelen met een kind met autisme en de invloed van spellen spelen op het kinderbrein.

name authore here

Nelleke Bogaard

RMA-student Nederlandse literatuur en cultuur met een onderwijsbevoegdheid voor het schoolvak Nederlands. Schrijft voor bijMEES over ontwikkelingen in jeugdzorg-en onderwijsland.

18 artikelen

Reacties (0)

name authore here
`

E-mailadressen worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie over het gebruik van jouw gegevens.