Samen toekomst maken

Op 16 april 2019 volgde ik een inspirerende workshop bij Paul Iske op het congres Samen Toekomst maken, een breed opgezette dag over innoveren in de jeugdzorg op een hippe locatie aan de rand van Utrecht. Paul Iske is hoogleraar bij de Open Innovation & Business Venturing aan de School of Business and Economics van de Universiteit Maastricht. Maar nog veel interessanter; hij is Chief Failure Officer bij het (mede) door hem opgerichte instituut voor briljante mislukkingen. Doel van dit instituut is om het klimaat voor innovatie en ondernemerschap te verbeteren door te leren van mislukkingen en deze meer te waarderen. Bijvoorbeeld door binnen organisaties een klimaat te creëren waarin meer aandacht is voor falen en fouten maken.

Een briljante mislukking

Heb jij wel eens een heel goed idee gehad dat jammerlijk mislukt is? Of misschien zelfs wel ‘een briljante mislukking?’ Definitie: een goed voorbereide poging om iets te realiseren met een andere uitkomst dan gepland en een leereffect. En dat laatste, daar schuilt de winst in. Stel: iemand heeft een heel goed idee maar de uitvoering ging net niet helemaal goed. Bijvoorbeeld omdat regelgeving nog niet meewerkte, er iets gebeurde dat niet te voorspellen viel of de timing ongelukkig was. Diegene heeft er heel erg van geleerd en heeft aan de ervaring allemaal ideeën overgehouden wat misschien beter kan werken in de toekomst. En er is iemand anders die een goed idee heeft, maar nog niks heeft uitgeprobeerd. Wie heeft, denk je, meer kennis?

Liever een mislukking dan een succes

Eigenlijk best bijzonder dat er vooral aandacht is voor successen in de wereld. We zeggen tegen onze kinderen en cliënten: 'Van fouten kun je leren!' Maar handelen we wel zo? Op social media worden vooral successen gedeeld, bij de bank krijg je geen geld meer als je vorige bedrijf failliet gegaan is en op school krijg je echt geen hoger cijfer als je je toets hebt verprutst, maar er wel heel veel van geleerd hebt! Je baas zal vooral willen weten welke doelen je wél gehaald hebt en niet welke doelen niet gelukt zijn.

We zeggen tegen onze kinderen en cliënten dat ze van fouten kunnen leren, maar handelen we wel zo?

Archetypes voor mislukkingen

Tijdens het congres besprak Paul Iske op humorvolle wijze maar liefst zestien verschillende archetypes; manieren om mislukkelingen te classificeren. Het is een handig hulpmiddel dat helpt om een beetje afstand te nemen van de ‘mislukking’ om te zien wat ervan geleerd kan worden. Bijvoorbeeld ‘de lege plek aan tafel’: het nemen van een belangrijke beslissing terwijl degene om wie het gaat niet aan tafel zit. Hoe vaak gebeurt het niet dat we over een kind of jongere spreken met ouders of de leerkracht, zonder dat een kind zelf gevraagd wordt naar wat het wil. Bij ons, in de basisGGZ, zie ik regelmatig ‘de generaal zonder leger’ terug. Goede ideeën voor samenwerking tussen verschillende behandelaren die mislukken doordat de één in de ene regio woont en de ander in de andere, doordat je niet gelijktijdig in de basisGGZ als in de SGGZ behandeling mag ontvangen of er te weinig vertrouwen is vanuit degene die het geld beheert dat je als behandelaar het beste voor je cliënt probeert te regelen, en niet erop uit bent de boel op te lichten.

Accepteren

Als therapeut klinkt ‘de hersenhelft’ me bekend in de oren. Het gedrag van mensen is niet altijd te voorspellen op basis van bekende feiten. Sommige mensen zijn nu eenmaal onvoorspelbaar of niet consequent in hun reacties of besluiten of ze zijn zich van een heleboel zaken (nog) niet bewust. Vandaar dat soms die behandeling, die je helemaal volgens het boekje deed, toch niet helpt. Mensen voor wie je zo’n mooi verslag hebt geschreven kunnen daarna toch zeggen dat ‘ze er niets aan gehad hebben'. Heb je het dan niet goed gedaan als professional? Is je behandeling of je onderzoek ‘mislukt?’ Misschien had je best iets anders kunnen doen, reflectie daarop moet natuurlijk altijd. Maar accepteren dat nu eenmaal niet iedereen altijd blij met je zal zijn of mensen nu eenmaal soms grillig zijn, helpt ook een stuk!

Slot

Kortom: van fouten kun je echt leren! En dat moet ook als je verder wilt komen of als je wilt innoveren. Door alles bij het oude te houden doe je misschien niets verkeerd, maar gebeurt er ook weinig. Heb jij ook een briljante mislukking? Je kunt deze delen! Anderen kunnen hier dan van leren en zelf krijg je meer informatie over je soort mislukking en wat het je kan leren.

name authore here

Geerte Vijverberg

Ik hou ervan als het lekker duidelijk is. Simpel als het kan, zodat je denkt: dat klinkt logisch! Daarom ben ik ook cognitief gedragstherapeut. Ik vind het leuk met ouders en kinderen te zoeken naar oplossingen die voor...

    13 artikelen

    Reacties (0)

    name authore here
    `

    E-mailadressen worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie over het gebruik van jouw gegevens.