Kinderen die huiswerk maken

Huiswerk vanaf de basis

We begonnen met de omstandigheden: rust, regelmaat en duidelijkheid. Wat hield dat in: 

  • genoeg schakeltijd geven,
  • elke week op dezelfde momenten werken,
  • elke keer op dezelfde plek werken,
  • we bleven zelf rustig en duidelijk.

Maar het vermijdingsgedrag bleef. Blijkbaar deden we niet genoeg. Op een dag zei Oudste: ‘Ik hoef dit niet te leren, ik moet het bestuderen.’ Hij schoof boos het boek weg en was niet meer aanspreekbaar. Ineens begreep ik het. Woorden die voor ons zo duidelijk zijn als een boterham met pindakaas, zijn voor leerlingen met autisme helemaal niet zo helder. ‘Leren’ bleek zo’n woord te zijn.

Woordkeuze is belangrijk

De leerkracht in de klas, de ouders thuis en de begeleiders kunnen voor het begrip ‘leren’ kiezen uit veel verschillende woorden. Je kunt iets bestuderen of bekijken. Je kunt erop studeren en dan misschien ook wel eronder of ernaast. Je kunt het doornemen. Doorkijken. Nalezen. De stof eigen maken. Je kunt het ‘nu eens serieus aanpakken’ of… Je kunt zelf waarschijnlijk ook nog wel een handvol varianten verzinnen. 

Onduidelijkheid zorgt voor onzekerheid

Onze Oudste vond dat bijzonder onduidelijk. Wat wilden ze nu precies van hem? En hoe moest je dat aanpakken? Is leren iets anders dan bestuderen? En wat is uitwerken? Ben ik dom als ik vraag wat ze bedoelen? De onduidelijkheid zorgde ervoor dat hij niet tot werken kwam. Ik overlegde met onze begeleidster en we spraken af dat we de woorden allebei op dezelfde manier zouden uitleggen. Dan hoorden de kinderen van twee kanten hetzelfde en we hoopten dat ze daardoor eerder zouden oppikken wat de bedoeling was. We legden de kinderen uit wat leren is: je moet de informatie in je hoofd stoppen, zodat je geen boek nodig hebt om iemand anders iets over het onderwerp te vertellen. 

‘Waarom zijn daar zoveel woorden voor?’ vroegen ze. ‘Geen idee,’ zeiden wij eerlijk. ‘Mensen zijn nu eenmaal dol op woorden en ze maken er veel.’ 

Maar hoe leer je dat dan, leren?

  • Sommige kinderen begrijpen het als je het voordoet. Onze begeleidster nam haar eigen studieboek mee en liet zien wat de bedoeling was.
  • Jongste vindt het fijn als we een beeld voor hem maken, een mindmap bijvoorbeeld. Ik tekende een bibliotheek en vulde die met boeken. ‘Als je een toets moet maken, pak je in gedachten een boek uit de kast,’ vertelde ik. ‘En dat leren voor de Biologietoets? Dat is niks anders dan alles nog eens goed lezen, zodat het boek ‘Biologie’ morgen vooraan in je hoofd staat en niet onderop de stapel ligt.’ 
  • Oudste was gewoon blij dat eindelijk iemand snapte wat er nou zo onduidelijk was en had zelf duizenden-een vragen.

In alle gevallen bleek het fijn om het grote zware woord ‘leren’ een beetje kleiner en makkelijker te maken. Als je een tijdlang hebt gehoord dat je moet Hukballen en je hebt geen idee wat dat is, maar het is blijkbaar heel belangrijk want iedereen zegt steeds maar dat je moet Hukballen, wordt het vanzelf wel een heel groot, ingewikkeld en bedreigend ding in je hoofd. Ook dat hield hem tegen: angst dat hij iets heel groots en belangrijks niet kon.

Andere woordproblemen

‘Leren’ was niet het enige lastige woord. Nu we wisten waar we naar moesten kijken bleken er nog veel meer onduidelijk. Maken, maakwerk, noteren, invullen, afmaken, thuis maken. Ga je werk plannen. De wie, de wat. We hadden een belangrijke les geleerd: nooit aannemen dat ze weten wat het woord betekent, omdat wij weten wat het woord betekent.

Hoe los jij het op?

Was het nu opgelost? Nee. Er kwam een ‘aha’ en een stuk rust, maar we zouden nog veel meer problemen tegenkomen. De gatenkaas in hun kennis, bijvoorbeeld. Hierover de volgende keer meer. Ondertussen ben ik erg benieuwd naar jullie voorbeelden van woordproblemen. Wat ben je tegen gekomen en hoe heb je het opgelost? Laat het hieronder in een reactie weten.

name authore here

Ingrid Bilardie

Auteur van kinderboeken, echtgenoot en moeder van twee zeer verschillende jongens met autisme, die net als alle andere leerlingen ook hun huiswerk moeten maken. Om de kinderen beter te kunnen helpen met opgroeien, le...

6 artikelen

Gerelateerde blogs

Straffen; een heikel punt

De utopie van buiten spelen

Reacties (0)

name authore here
`

E-mailadressen worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie over het gebruik van jouw gegevens.