Meisje met knuffel

Verschillende rollen

Elk kind speelt zijn eigen rol wanneer er in een groep sprake is van een pestprobleem. Welke verschillende rollen kunnen kinderen hebben?

  • Pester(s)
  • Slachtoffer(s)
  • Meelopers/aanmoedigers
  • Helpers/verdedigers
  • Buitenstaanders

Mirelle: ‘Naast de pester(s) en het slachtoffer, zijn er in elke groep ook meelopers en aanmoedigers. Dit zijn kinderen die met de pesters mee gaan doen, hen aanmoedigen of andere kinderen erbij gaan halen om te kijken als een kind gepest wordt. Volgens onderzoeken neemt zo’n 20-25% van de groep deze rol op zich. Daarnaast heb je ook een aantal helpers/verdedigers: kinderen die echt actief ingrijpen, door er tussen te springen of de pester(s) aan te spreken en kinderen die wat subtieler helpen, door bijvoorbeeld achteraf troost te bieden of de leerkracht te gaan halen. In een doorsnee groep neemt ongeveer 15-25% van de kinderen deze rol op zich. Het grootste aantal kinderen (25-40%) kiest voor de rol van ‘buitenstaander’. Dat zijn diegenen die het pesten zien, het afkeuren en vervolgens afstand nemen en niets doen.’

Een zinvol gesprek

‘Het is altijd zinvol om met je kind in gesprek te gaan over zijn/haar rol in de groep. Ook als het kind een buitenstaander is. Dan wordt het kind weliswaar niet gepest, is het geen pester en pest niet mee, maar het houdt het pestprobleem wel in stand door de ogen ervoor te sluiten en niets te doen. Bovendien wordt het kind niet weerbaarder, want het leert weinig in deze rol. Voor een kind dat gepest wordt maakt het een enorm verschil als het steun ervaart van andere kinderen. De stap van ‘buitenstaander’ naar ‘helper’ hoeft helemaal niet groot te zijn. Tevens kun je het kind hierbij helpen door met het stellen van de juiste vragen het zelf te laten nadenken over zijn of haar rol in de groep en de alternatieven.’

Goed bedoelde adviezen

‘Anderen zijn vaak geneigd met kant-en-klare adviezen te komen. Zo zou je kunnen zeggen dat als een kind kiest voor de rol van ‘buitenstaander’ hij of zij een volgende keer moet opkomen voor het kind dat gepest wordt. Of tegen een kind dat meeloopt of pest zeggen dat het dit niet moet doen en dat het zich eens moet verplaatsen in het kind dat gepest wordt. In werkelijkheid gebeurt er zelden iets met dit soort goed bedoelde adviezen. Want onder het gedrag van het kind gaat een hele wereld schuil aan gedachten en gevoelens. En hoe langer een pestprobleem bestaat, hoe meer ieders gedrag een patroon wordt. De rollen in de groep komen steeds vaster te liggen. Er is meer nodig dan een ‘goed advies’ om daadwerkelijk tot verandering te komen!’

Open vragen stellen

Stichting Omgaan met Pesten leert ouders en professionals tijdens de workshops en cursussen om – in plaats van op een adviserende manier – op een meer ontdekkende manier met het kind in gesprek te laten gaan. De kunst is om open vragen te stellen en daardoor te achterhalen wat er echt in het kind omgaat. Wat denkt en voelt het in zo’n situatie dat een klasgenootje gepest wordt? En waarom kiest het dan voor het gedrag (en de rol) die het kiest? Daarna kun je met het kind onderzoeken of andere gedachten zouden kunnen helpen om ook tot ander gedrag te komen in zulke situaties. Zo help je het kind om zelf alternatieven te ontdekken. En dan zal je zien dat hij of zij ook veel meer gemotiveerd is om ermee aan de slag te gaan. Al zullen nog veel kinderen het nodig hebben om te oefenen. Want anders denken is één, anders doen is twee!’

Positief denken

In mijn volgende blog (deel twee van het interview met Mirelle Valentijn) lees je meer over de kracht van positief denken (gedachtekracht) bij het voorkomen en aanpakken van pesten.

Gerelateerde blogs

Week tegen Pesten

Week Tegen Pesten is begonnen

Reacties (0)

name authore here
`

E-mailadressen worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie over het gebruik van jouw gegevens.