Kind - hand voor oren

Acht opties

Juf Anja heeft deze cirkel in het Nederlands vertaald. Hij geeft acht opties om problemen tussen leerlingen op te lossen: tel tot tien, loop weg en vergeet het probleem, zeg 'stop hou op', speel mee met een ander spel, speel steen-papier-schaar, vertel hoe je je voelt, zeg sorry, praat het uit of reageer niet. 

Horizon verbreden

Ik gebruik de cirkel vooral in het begeleiden van kinderen die moeite hebben met boosheid. Vaak hebben deze kinderen een groot rechtvaardigheidsgevoel. Niks 'terug doen' voelt voor hen heel oneerlijk. Ze willen voor zichzelf opkomen, maar weten niet hoe je dat doet als je niet mag schelden en niet je handen en voeten mag gebruiken. Door hen in een rustig gesprek (dus niet als er al een ruzie gaande is) de verschillende opties te laten zien en hen te vragen te benoemen in welke situatie ze welke optie zouden kunnen gebruiken, verbreden ze als het ware hun horizon. Ze ontdekken nieuwe gedragsalternatieven en denken erover na wanneer ze die zouden kunnen inzetten.

Vragen en voorbeelden

Als dat niet uit henzelf lukt, kun je vragen stellen. 'Laatst had je ruzie met Kim en heb je haar geslagen, omdat ze jouw bal afpakte. Je kreeg toen straf. Wat had je ook kunnen doen? Wat was er dan gebeurd, denk je?' Je kunt tevens voorbeelden uit je eigen jeugd geven. 'Toen ik op school zat, scholden ze me uit voor stuudje. Ze gingen heel hard lachen als ik boos werd. Toen ik net deed of ik hen niet kon horen, gingen ze eerst nog even door. Het leek zelfs even alsof het toen nog erger werd. Daarna was de lol er echter snel af en hielden ze op. Achteraf ben ik wel naar de juf gegaan, zodat die me kon helpen om te zorgen dat het niet weer zou gebeuren.'

de probleemoplossingscirkel

Problem solving wheel

Een leerervaring creëren

Als er dan een keer wél een ruzie is en het kind doet een ander pijn, kun je de cirkel erbij pakken als hij of zij weer een beetje is afgekoeld. Ik zeg dan: 'Kijk, wat jij net deed, staat niet in de cirkel. Wat kun je nu doen om het probleem op te lossen? Wat zou je de volgende keer kunnen doen in plaats van slaan?' Door niet in te gaan op het gedrag dat het kind heeft laten zien (geloof me, elk kind weet op een bepaalde leeftijd dat slaan niet mag), maar op wat er de volgende keer anders kan, wordt het een leerervaring. Eventueel kun je de situatie uittekenen en vragen op welk moment het kind het andere gedrag zou willen laten zien.

De volgende keer

Dit werkt overigens niet als het kind nog erg boos is, omdat het dan het probleem nog niet kan loslaten. Wat hen is 'aangedaan' staat nog teveel op de voorgrond. Ik neem het kind in zo'n geval mee naar een rustige plek en laat het uitrazen, of even alleen tot zichzelf komen. Soms ben ik er niet bij als er ruzie was en word ik getipt door de juf. Ook dan lukt het met behulp van een gesprekstekening en de cirkel meestal wel om alternatief gedrag te verwoorden. Vooral als je het kind de voordelen van dat gedrag kan laten inzien: het krijgt geen straf, het krijgt niet de schuld van de situatie, het andere kind heeft geen pijn, de ruzie wordt eerlijk opgelost. 

Hulp vragen

Eén ding mis ik nog in deze cirkel en dat vertel ik erbij aan de kinderen die ik begeleid: als je er zelf niet uitkomt, mag je altijd de hulp van een volwassene inschakelen. Je meester of juf, de overblijfmoeder, een van je ouders, je begeleider: ze kunnen allemaal bemiddelen bij een ruzie en zorgen dat er een oplossing komt die voor iedereen oké is. Dat is geen klikken en niet kinderachtig. Hulp vragen is juist een van de meest volwassen dingen die je kunt doen als je er samen niet uitkomt. Dat doen volwassenen ook, maar dan heet de volwassene 'rechter' of 'mediator'... ;-) 

Kortom...

De cirkel is wat mij betreft een goede methode om kinderen te leren wat ze kunnen doen bij een conflict. Wat mij inziens nog mist is de optie 'vraag hulp aan een volwassene'. Gebruik jij deze cirkel? Mis jij nog opties? Ik lees het graag hieronder!

name authore here

Yasmin Wijering-Schaap

Ik ben begeleider bij Inzowijs en ik begeleid kinderen en jongeren die willen leren hoe je jezelf ontwikkelt. Op het gebied van emoties, sociale vaardigheden, plannen en organiseren of leren leren. Veel van hen hebbe...

1 artikel

Reacties (1)

name authore here
`

E-mailadressen worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie over het gebruik van jouw gegevens.

name authore here
Ankie Schaap

Een mooi en goed stukje. Zeer leerzaam. Ga zo door.